Onderstaand verhaal is geschreven door de heer Van Bergeijk, voormalig muzikant en voorzitter van Oefening en Uitspanning. Hij schreef dit verhaal ter ere van het 100-jarig jubileum in 2004.

Terwijl ik deze tijd overdenk valt mij het meest de grote maatschappelijke veranderingen in onze dorpen op en daarmee de functie van een muziekvereniging toen en nu.
In de jaren 50 begint voor O en U, na de eerste wederopbouw van ons land, een tijd met grote activiteiten. Een muziek- en zangconcours wordt georganiseerd met grote deelname o.a. uit België, Zwitserland en Engeland. De uitvoering hiervan vindt plaats op een weiland midden in het dorp en duizenden mensen bezochten dit unieke evenement.

NDrumband 1957 te Wijk

(Drumband Koninginnedag 1957 Wiland B v/d Bogaart Veldstraat J Verzijl T Bouman T Poorter W v Kuyk b Bouman H v Loon N de Bruyn J Nieuwkoop K v Brakel H. Oomen H Oulles N.v. Tilborg H Homburg J. Vos S. Cok M. v Tilborg J. Poorter)


Ook werd in deze jaren met de gehele fanfare een muziekfeest in Zwitserland bezocht. Dit was voor die tijd een ongekende onderneming waar zeer veel aandacht aan werd besteed. Naar aanleiding van deze reis werden er nog vele jaren door particulieren vakantiereizen georganiseerd naar Zwitserland en Oostenrijk.

Door fanfare O en U werden verschillende concoursen bezocht in de afdelingen Uitmuntendheid en Ere hetgeen op het concours te Nijmegen in 1955 resulteerde in de promotie naar de vaandelafdeling met 86 punten.

Concerten werden elk jaar gegeven in het verenigingsgebouw met medewerking van de plaatselijke toneelvereniging. Buitenconcerten hield men op de eigen muziektent aan de Bergstraat en ook werd er geconcerteerd bij de diverse sterverenigingen, concerten die meestal buiten op een feestterrein plaatsvonden.

Drumband Dussen

(Drumband Taptoe bij kasteel te Dussen)

Aan de vereniging is inmiddels een uniformcomité toegevoegd en door deze impuls worden een jeugdorkest en jeugddrumband opgericht. Op diverse fronten wordt hard gestudeerd zodat de gehele vereniging op 1 dag op concours gaat. Het resultaat mocht er zijn voor zowel de fanfare, jeugdfanfare en jeugddrumband, allen een 1e prijs. De gehele vereniging marcheerde vanaf het concoursterrein (buiten) met ruim 100 muzikanten door het dorp Mill, voorwaar een uniek gebeuren.

Ook maakten we in Wijk en Aalburg in deze jaren voor het eerst kennis met een brassband niet wetend wat dit in de toekomst voor gevolgen zou hebben. Een echte engelse top band (Mun and Felton) op tournee door Nederland heeft in ons verenigingsgebouw een concert gegeven. De prestaties van deze band en haar solisten waren voor ons van een ongelofelijke kwaliteit en schoonheid.

Inmiddels zijn we in de jaren 60 aangekomen met een bloeiende vereniging. De fanfare speelt in de Vaandelafdeling met goede resultaten. Diverse leden willen echter een hoger blaasniveau bereiken zodat na wat onenigheid met de dirigent werd besloten om een nieuwe dirigent aan te trekken. Dit werd de eerste professionele dirigent n.l. een musicus van het Brabants Orkest. De muzikaliteit werd grondig aangepakt en er werd besloten om, voor het eerst in een zaal, deel te nemen aan een concours. De uitslag voor de fanfare is zeer verrassend n.l. 98.33 punten. Dit puntentotaal is mijns inziens door geen enkel orkest meer overtroffen.

Naar aanleiding van bovenstaand resultaat mochten we deelnemen aan het topconcours van de KNF te Arnhem. Een groots concours verdeeld over 2 zaterdagen met deelname van 17 fanfare- en 16 harmonieorkesten.

Na nog 2 concours deelnames als fanfare kregen we te kampen met problemen als tv en voetbal die tot gevolg hadden dat er bij zowel blazers als publiek minder belangstelling voor muziek kwam, hetgeen een duidelijke inzinking voor het fanfareorkest betekende.

Om toch op niveau te kunnen blijven musiceren werd de fanfare omgevormd tot brassband hetgeen makkelijker leek dan in de praktijk uit zou wijzen. Toch ging men als brassband (met waldhoorn en 1 altsaxofonist) op concours en behaalde met 83,33 punten een prachtig resultaat n.l. een eerste prijs. Het eerstvolgend concours als complete brassband werd muzikaal gezien een groot debacle (70 punten.

Nthumb_GRT-AbandH

(De Brassband met Waldhoorn en Altsax)

De drumband groeide in deze jaren naar een steeds beter niveau. Een jeugdorkest kon niet meer worden gevormd. Wel bestonden er regelmatig groepjes met jeugdblazers onder leiding van een van de muzikanten. In samenwerking met het streekkoor werden zeer succesvolle kerstzang – avonden in de voormalige V.G.L.O. georganiseerd.

Om de kas op peil te houden werden er jaarlijks enkele bazar avonden gehouden in het eigen verenigingsgebouw en ook het ophalen van het oud papier werd meer gestructureerd. Van de gemeentelijke subsidie moest je het in die jaren niet hebben want die werd gebaseerd op wat de raadsleden er voor over hadden.

In de jaren 70 gaat er veel binnen en voor onze vereniging veranderen. De brassband doet op muzikaal niveau een stap terug naar de ere afdeling. Na 2 concoursen met een 1e prijs zijn we echter weer snel terug in de vaandelafdeling. De grootste verandering voltrekt zich echter bij het opleiden van jonge muzikanten. Deze muzikanten krijgen hun opleiding via de muziekschool door een professionele docent. Als onderdeel van deze opleiding wordt er ook in ensemble verband geoefend.

Het Altena streekfestival wordt in Almkerk opgestart en heeft tot op de dag van vandaag een zeer gunstige invloed op de blaascultuur van onze streek. De Kerstconcerten in de NH Kerk te Waalwijk worden een evenement voor de band waar elk jaar naar wordt uitgekeken. Samen met andere brassbands uit het land worden concerten gegeven waarbij regelmatig goede solisten optraden.

Gedurende de jaren 70 werd er 5 keer deelgenomen aan een concours, allen met een eerste prijs als resultaat. Bijzondere concoursen waren het brassband concours te Zutphen (89 punten)en het KNF topconcours te Arnhem.

Drumband 1975 te Wijk

(Drumband 1975, Concert te Wijk)

De drumband ontwikkelde zich in deze jaren tot een toonaangevende band van de KNF met als resultaat diverse 1e prijzen met onderscheiding in de Ere divisie. Ook het streekfestival voor slagwerk werd in deze jaren meerdere malen gewonnen. Een majorettenpeloton werd opgericht en deed op diverse festivals van zich spreken. Ze traden in eerste instantie op als aanvulling van de gehele band bij het optreden van marsoptredens op straat. In de loop der jaren zou deze discipline geheel verdwijnen.

Ons eigen verenigingsgebouw, het tegenwoordige Rehoboth, was in Wijk en Aalburg de enige ruimte die geschikt was voor het organiseren van concert-, toneel- of filmavonden. Door de bouw van het dorpshuis raakte O en U zijn huurders kwijt. De huuropbrengsten waren echter nodig voor het onderhoud van het gebouw zodat na rijp beraad werd besloten om het gebouw te verkopen aan het kerkbestuur van de NH Kerk te Wijk. Onze wens was echter om van de opbrengst (Hfl 55.000) een nieuwe repetitieruimte te bouwen. Bij de gemeente was er toen weinig medewerking voor het verkrijgen van de benodigde bouwgrond zodat we moesten uitwijken naar de voormalige school in Aalburg, het tegenwoordige De Burcht, voor het houden van onze repetities.

 

Drumband  en majorette

(Drumband en majorettenpeloton)

Toen deze school na enkele jaren verkocht werd aan de NH-Kerk te Aalburg werd er door de gemeente vrij snel een stuk grond te koop aangeboden aan de Katalijnestraat. Een bouwplan werd gemaakt, de nodige goedkeuringen verkregen en de bouw kon van start gaan. De bouw is geheel in eigen beheer en met behulp van vele vrijwilligers uitgevoerd. De realisatie van onze mooie repetitieruimte mag gerust een hoogtepunt in ons verenigingsleven genoemd worden.

De gemeentelijke subsidie wordt voor het eerst aangepast aan door de SONMO gestelde richtlijnen, dit geeft een mooie verhoging. Donateuracties worden nieuw leven ingeblazen, bazaar avonden verdwijnen en oud papier ophalen wordt voortaan ingeroosterd.

In de jaren 80 wordt op de ingeslagen wegen voort gegaan. Er worden mooie concerten georganiseerd o.a in het provinciehuis te ’s-Hertogenbosch en in diverse kerken met begeleiding van samenzang en diverse solo optredens. Door de NCRV radio werden er opnames gemaakt van de band voor uitzending in het programma Muziek in vrije tijd en van een massale samenzang bijeenkomst in Barneveld werd een TV registratie gemaak.

Nthumb_GRT-historisch8

(Veluwehal, Barneveld, o.l.v. Ben Ruijsink)

Ook werd er medewerking verleend aan een promotie film t.b.v. de blaasmuziek. Verder werd er weer diverse keren deelgenomen aan een concours met als hoogtepunt de 1e prijs met onderscheiding op het KNF concours te Middelburg. Drie maal werd er deelgenomen aan het topconcours van de KNFM te Arnhem waar we 1 maal als 3e (90 punten) eindigden en 2 x de kampioenstitel mee naar Wijk en Aalburg brachten. Na rijp beraad werd besloten naar het Wereld Muziek Concours (WMC) in Kerkrade te gaan. Bij nader inzien was deelname voor ons op dat moment iets te hoog gegrepen. Het resultaat was een 1e prijs met 81 punten.

thumb_GRT-OU1987

(1987, o.l.v. Ben Ruijsink)

De drumband werd omgevormd tot slagwerkgroep maar kon zijn faam van vroegere jaren niet meer waarmaken en heeft zich zelf opgeheven. De majoretten konden na een vrij succesvolle periode door ledenverlies ook niet echt een vuist meer maken en zouden in de loop van de jaren geen bestaansrecht meer hebben.

Om jongelui te inspireren tot het bespelen van een blaasinstrument werden elk jaar op de basisscholen voorspeelmiddagen georganiseerd. We kunnen wel stellen dat een groot gedeelte van onze orkestleden via deze weg enthousiaste blazers of slagwerkers zijn geworden.

In de jaren 90 worden we geconfronteerd met 3 dirigenten wisselingen. Tevens haken er diverse goede muzikanten af. De kwaliteit van het orkest loopt hierdoor terug. Grote evenementen worden dan ook niet georganiseerd. Desondanks worden er diverse goede concerten gegeven en wordt er 2 keer deelgenomen aan een KNFM concours met goede uitslagen (ca 86 punten). Ook werd er 2 keer deelgenomen aan de Nederlandse brassband kampioenschappen. Bij deze wedstrijd konden we, ondanks een behoorlijk resultaat, niet imponeren.

 

Nthumb_GRT-NBK

(NBK 1998, o.l.v. R. Vievermanns)

Door aanschaf van diverse mooie instrumenten werd het totale instrumentarium op een breder niveau gebracht. Aankoop werd mogelijk gemaakt door giften van het Anjerfonds en een particulier cultuurfonds.

In deze jaren van een teruglopend ledental is vernieuwing van onderaf hard nodig. Er wordt besloten een B-orkest op te richten waar vooral aankomende muzikanten de nodige orkestervaring op kunnen doen. Een van de orkestleden is bereid de leiding op zich te nemen. Ook jeugdbestuursleden gaan spelen in dit orkest en vanaf het eerste begin blijkt deze formule succesvol te werken.

NBorkest400

(B-orkest, SMC 2005 o.l.v. K. Treffers)

Omdat er niet voldoende animo onder de actieve leden is voor bestuursfuncties zijn er enkele niet-muzikanten bereid gevonden deze functie te vervullen. Dit blijkt verfrissend te werken en mag er m.i. op deze ingeslagen weg worden doorgegaan.

Over de eerste jaren in de 21e eeuw wil ik nog enkele dingen vermelden.
• Reeds 2 concoursdeelnames met goede resultaten hebben plaatsgevonden
• Diverse sfeervolle concerten met zusterverenigingen zijn gegeven
• Er waren zeer goede optredens van het B-orkest op festivals en concerten.

Naar aanleiding van de progressie van onze beide orkesten en ambities van bestuur en leden kunnen we in de toekomst nog mooie muzikale dingen meemaken.

Door de steeds als het gevolg van fusies veranderende muziekorganisaties staat er ook op dit gebied veel te gebeuren. Muziekconcoursen zullen bij de KNFM/FKM op een geheel nieuwe manier worden ingericht waarbij ook entertainment waarschijnlijk een rol zal gaan spelen bij de beoordelingen.

We hebben de afgelopen jaren als “O en U” veel veranderingen meegemaakt, mede daardoor kunnen we de toekomst voor onze vereniging met vertrouwen tegemoet zien.

P.A. van Bergeijk, Lid sinds 1955, Voorzitter 1969 – 1991, Bestuurslid 1966 — 1991.